Cookies

Deze website maakt gebruik van cookies -

Collegiale visitatie bij De Meerpaal

Hoe weet je als school waar je staat, wat goed gaat en waar kansen liggen om verder te ontwikkelen? Een collegiale visitatie helpt om daar met een frisse blik naar te kijken. CVO werkt hierin al jarenlang samen met Lucas Onderwijs. Een commissie met collega’s van beide organisaties gaat in gesprek over een ontwikkelvraag die de school zelf heeft gekozen. Zo leren scholen van én met elkaar. Als CVO-school kun je gevisiteerd worden, maar als collega kun je ook deelnemen aan een visitatiecommissie bij een school van CVO of Lucas Onderwijs. In dit artikel delen we de ervaringen van een CVO-school: wat bracht de visitatie, wat leerden zij ervan en wat veranderde er daarna?

Een frisse blik van buiten helpt je als school verder

‘Je hebt als school een bepaald beeld van jezelf en dat wil je eigenlijk weleens laten toetsen’, vertelt Neria. ‘Wij vonden het belangrijk om een spiegel voorgehouden te krijgen: klopt het beeld dat wij hebben ook met de werkelijkheid?’ Juist collega’s van andere scholen kunnen daarbij van waarde zijn. Zij kijken met andere ogen naar de organisatie en gaan tijdens een visitatie met verschillende mensen binnen de school in gesprek. ‘Dat bood een mooie kans om te toetsen of onze eigen beelden overeenkomen met wat anderen zien. En natuurlijk ook om van elkaars ervaringen te leren.’

Wie is waarvan?

Voorafgaand aan de visitatie formuleerde de school een hulpvraag rond eigenaarschap. Hoe is dat binnen de organisatie geregeld? Is voor iedereen voldoende duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is? ‘We dachten eigenlijk dat dat best goed zat’, vertelt Neria. ‘Maar vooral op sectieniveau bleek dat toch minder duidelijk te zijn.’ Dat ging verder dan alleen de vraag wie bijvoorbeeld een vergadering organiseert. Het ging juist om vragen als: wie is eigenaar van een onderwerp, wie bepaalt de kaders en wie zorgt voor de opvolging? In een organisatie met een familiaire cultuur worden zaken volgens Neria soms gemakkelijk informeel opgelost. ‘Die pakt dit wel even op, die doet dat wel. We weten het van elkaar. Totdat iemand uitvalt en je merkt dat dingen toch niet zo expliciet zijn belegd.’ Juist dat inzicht bood kansen. De school wil verder groeien naar een professionele cultuur waarin verantwoordelijkheden duidelijk zijn en eigenaarschap niet alleen vanzelfsprekend wordt verondersteld, maar ook daadwerkelijk wordt benoemd en georganiseerd.

Niet alleen kijken naar wat beter kan

De visitatie maakte niet alleen ontwikkelpunten zichtbaar. Neria vond het minstens zo waardevol dat de commissie ook benoemde waar de kracht van de school ligt. ‘Je bent al snel geneigd om vooral naar je zwakke punten te kijken. Maar het is ook heel goed om inzicht te krijgen in waar je sterke punten liggen.’ De combinatie van bevestiging en kritische vragen zorgde voor nieuwe gesprekken binnen de school. De opbrengsten hielpen om meer focus aan te brengen in de schoolontwikkeling en bewuster keuzes te maken. Het thema eigenaarschap, dat tijdens de visitatie vooral vanuit de secties werd bekeken, is inmiddels breder getrokken. Ook bij bijvoorbeeld werkgroepen wordt nu nadrukkelijker gekeken naar rollen, verantwoordelijkheden en verwachtingen.

Van rapport naar actie

Aan het einde van de visitatiedag deelde de commissie alvast kort wat was opgevallen: de sterke punten én de ontwikkelpunten. Later volgde het volledige rapport. Daar bleef het vervolgens niet bij. ‘We hebben de opbrengsten met het team gedeeld en besproken. We hebben vooral gekeken naar de aanbevelingen: wat herkennen we, wat heeft prioriteit en welke acties passen daarbij?’ De uitkomsten zijn vervolgens opgenomen in het ontwikkel- en schooljaarplan. Volgens Neria is juist die vervolgstap essentieel. ‘Je moet ervoor zorgen dat zo’n visitatie niet alleen bij een rapport blijft. Het is belangrijk dat je de opbrengst omzet in actie.’

Meer gezamenlijke verantwoordelijkheid

De verandering is inmiddels ook in de school merkbaar. Volgens Neria wordt bewuster gekeken naar het eigen handelen en naar de manier waarop processen zijn ingericht. ‘De visitatie heeft bij ons echt geleid tot meer focus en meer gezamenlijke reflectie. En ook tot een scherpere blik op kwaliteit.’ Daarnaast helpt het om keuzes beter te onderbouwen en verantwoordelijkheden meer gezamenlijk te dragen. Wanneer duidelijk is wat de gezamenlijke opbrengst moet zijn, wordt het volgens Neria vanzelfsprekender dat medewerkers zich daar ook eigenaar van voelen. ‘Als je het met elkaar deelt en bespreekt wat je gezamenlijk wilt bereiken, wordt iedereen ook vanzelfsprekend eigenaar. De verbinding wordt daardoor sterker, omdat helder is wat de bedoeling is.’

Leren van en met elkaar

Daar ligt volgens Neria ook de belangrijkste meerwaarde van een collegiale visitatie voor andere CVO-scholen: leren van en met elkaar. ‘Binnen CVO beschikken heel veel scholen over enorm veel kennis en ervaring. Door bij elkaar in de keuken te kijken, hoef je niet steeds zelf het wiel uit te vinden.’ Tegelijkertijd krijg je eerlijke feedback van collega’s die de onderwijspraktijk kennen. Dat maakt de feedback volgens haar herkenbaar, praktisch en toepasbaar. De combinatie van kennisdeling en reflectie draagt daarmee rechtstreeks bij aan kwaliteitsontwikkeling. Neria gaat inmiddels zelf ook deelnemen als visitator. ‘Het heeft mij in die zin ook verder gebracht. Het lijkt me juist leuk om nu zelf eens bij een ander in de keuken te kijken.’

Openheid en kwetsbaarheid

Een collegiale visitatie vraagt wel iets van een school. Je moet bereid zijn om jezelf open te stellen en ook ruimte geven aan kritiek. ‘Het vraagt om openheid, maar ook om kwetsbaarheid. Als collega’s eerlijk zijn, worden er misschien dingen gezegd die je niet altijd even fijn vindt om te horen. Maar het is wel het eerlijke verhaal. En dat helpt je als school om te blijven leren, ontwikkelen en groeien.’ Uiteindelijk staat daarbij voor iedereen hetzelfde doel centraal: goed onderwijs voor leerlingen. Ook over de sfeer tijdens de visitatie is Neria positief. ‘Ik heb totaal niet het gevoel gehad dat we gecontroleerd werden. Er was een heel fijne, open, veilige en transparante sfeer. De commissie was professioneel en integer.’ En juist daardoor ontstaat de ruimte om daadwerkelijk te leren. ‘Zo’n spiegel voorgehouden krijgen is gewoon nodig. Dat zou iedere school moeten doen. Je wordt er uiteindelijk alleen maar beter van.’

  • Privacy overzicht
  • Noodzakelijke cookies
  • Cookies van derden
  • Aanvullende cookies
  • Privacy en cookies