Samen sterker in basisvaardigheden
Scholen helpen om het onderwijs in de basisvaardigheden taal, rekenen, burgerschap en digitale geletterdheid te verbeteren, door de kracht van CVO als collectief te gebruiken. Dat is het doel van de projectgroep Basisvaardigheden die werk maakt van het strategische thema ‘Betekenisvol vakmanschap’ uit het Koersplan 2024-2028. De ambitie van de projectgroep? ‘Leerlingen die vaardiger zijn, medewerkers die hen beter kunnen ondersteunen en leidinggevenden die hun verantwoordelijkheid helder kunnen verantwoorden.’
De projectgroep Basisvaardigheden (zie kader) maakt flink tempo met het uitvoeren van hun project. Zo is er een website voor docenten gelanceerd met goede voorbeelden van CVO-scholen: www.basisvaardigheden.nu, is er een reviewaanpak opgesteld en is de samenwerking in de regio onderzocht.
Inspiratie en contacten
Op de website zijn bijvoorbeeld verhalen te vinden over de toolkit Basisvaardigheden die Portus Juliana heeft ontwikkeld, en burgerschap als rode draad in het onderwijs op Melanchthon Business School. Docenten kunnen zich laten inspireren door deze voorbeelden, en ook direct contact leggen met collega’s van andere CVO-scholen. Bovendien worden ze uitgenodigd zelf ideeën en ervaringen in te sturen met behulp van een formulier.
Review-instrument
Als het aan de projectgroep ligt, krijgen scholen de kans om hun basisvaardighedenonderwijs te laten reviewen door een groep deskundige bezoekers, voor een groot deel afkomstig van andere CVO-scholen en ook van buiten CVO. De projectgroep heeft de reviewaanpak voor het basisvaardighedenonderwijs inmiddels ontwikkeld. Met deze aanpak kunnen scholen hun onderwijs laten reviewen door deskundigen van andere CVO-scholen en van buiten CVO. De review bouwt voort op de collegiale consultatie en sluit aan bij de ontwikkelvraag van de school en het onderzoekskader van de Onderwijsinspectie. Met behulp van een gespreksagenda en rubric wordt inzichtelijk gemaakt wat goed gaat en waar verbeterpunten liggen.
De eerste scholen hebben zich inmiddels aangemeld. De projectgroep wil de reviews in schooljaar 2026-2027 begeleiden en de aanpak daarna overdragen, zodat deze blijvend kan worden ingezet voor schoolontwikkeling.
Samenwerken met po, mbo en hbo
Binnen het deelproject ‘Samenwerking in de regio’ zijn tussen februari en mei 2026 ruim twintig gesprekken gevoerd met betrokkenen uit het po, vo, mbo, hbo, wo en beleid. Hierbij stond de aansluiting tussen onderwijssectoren centraal, met specifieke aandacht voor de basisvaardigheden.
Uit het onderzoek blijkt dat leerlingen bij de overstap regelmatig tegen knelpunten aanlopen. Onderwijssectoren hebben aannames over elkaars onderwijs, de nadruk ligt vaak op prestaties in plaats van leren en er is weinig ruimte voor onderlinge afstemming. Ook blijft het perspectief van de leerling vaak onderbelicht. Tegelijkertijd is er veel bereidheid om samen te werken. Het onderzoek biedt aanknopingspunten voor het vervolg, waaronder meer uitwisseling tussen docenten, een gedeelde taal over basisvaardigheden en meer aandacht voor de ontwikkeling van leerlingen tijdens hun hele onderwijsloopbaan
Meer vakoverstijgend werken
Lieuwe wijst op een gevolg van de curriculumherziening die voor de deur staat: er wordt van scholen verwacht dat ze meer vakoverstijgend gaan werken voor de basisvaardigheden. Op 1 augustus 2026 is de invoering van de nieuwe kerndoelen voor Nederlands en rekenen-wiskunde gepland. ‘Veel scholen zeggen dat elke docent taalbewust moet lesgeven. Want niet alleen bij geschiedenis maar ook bij bewegingsonderwijs komen taalaspecten naar voren. Als je weet wat daar belangrijk in is, kun je dat in je lessen toepassen. En ook voor rekenen, burgerschap en digitale geletterdheid geldt dat die in allerlei vakken aan de orde komen.‘ Amber stelt: ‘Veel docenten werken eigenlijk al vakoverstijgend, maar vaak zonder dat ze zich daar echt bewust van zijn. Als ze beter zien hoe de basisvaardigheden in hun eigen vak terugkomen, kunnen ze daar gerichter mee aan de slag. Daarvoor is het wel nodig dat ze samen reflecteren en binnen de school dezelfde taal spreken.’
Wat de curriculumherziening betreft hopen Lieuwe en Amber dat er in de Kenniswerkplaats over dit onderwerp ook docenten het onderwijs in basisvaardigheden gaan onderzoeken. Op initiatief van de projectgroep is deze mogelijkheid geboden.